Artikulu honek benetako hedapen bat deskribatzen du, anonimizatua, bezeroarekin dugun konfidentzialtasun-akordioa errespetatzeko. Zifrak eta epeak proiektuaren benetakoak dira.
Abiapuntua
Udalak 2014an ezarritako txandakako zona urdina zuen, paperezko diskoekin eta txartel-makinekin kudeatzen zena. Bizilagunentzako zona berdea kalkulu-orri batean kudeatzen zen, eta Mugikortasun sailak eskuz eguneratzen zuen bizilagun batek urteko baimena berritzen zuen bakoitzean. Bi zerrendak elkarren artean loturarik gabe zeuden, eta matrikula batek aparkatzeko eskubidea zuen egiaztatzeko modu bakarra agente batek eskuz kontsultatzea zen.
Arazoa ez zen operatiboa: kontrolekoa zen. Agenteek denbora gehiago ematen zuten baimenak egiaztatzen zigortzen baino, bizilagunak kexatzen ziren beren kaleetan ezin zutela aparkatu, eta bilketaren kontabilitate-adiskidetzea hilaren amaieran egiten zen, errore-marjina handiarekin.
Udaleko talde teknikoak erronka hau planteatu zigun: dena sei astean bateratzea, udako denboraldi gorako prest egoteko.
Lehen bi asteetako erabakiak
Lehen lana ez zen teknikoa izan, katalogokoa baizik. Aparca360 konfiguratu aurretik, lehendik zeuden baimenak nola sailkatu erabaki behar zen:
- Bizilagun erroldatuak, beren izenean ibilgailua dutenak: zona berdea, doakoa, urteko berritze automatikoarekin.
- Enpresako ibilgailua duten bizilagunak: zona berdea, dokumentu bidezko justifikazioarekin, urtebeteko indarraldiarekin.
- Alde zaharreko merkatariak: zerrenda zuri espezifikoa, zamalanetarako ordutegiarekin.
- Udal-zerbitzuen eta larrialdien ibilgailuak: zerrenda zuri iraunkorra, ordu-mugarik gabe.
- ZBE bereizgarririk gabeko ibilgailu elektrikoak: zerrenda zuria, zona urdinean % 50eko hobariarekin.
Kategoria bakoitza zerrenda zuri independente gisa modelatu zen Aparca360ren barruan, bere baliozkotasun-arauekin, geokokapen aplikagarriarekin eta tarifekin. Udal-erroldarekiko integrazioari esker, bizilagunen zerrenda automatikoki eguneratzen zen norbait erroldatzen zenean edo baja ematen zuenean.
Instalazio fisikoa: hiru ANPR kamera estrategiko
Udalak bazituen trafikoa kontrolatzeko bi kamera, eta horiek aprobetxatu ziren. Hiru ANPR kamera gehiago jarri ziren puntu kritikoetan: alde zaharreko sarreran, turismo-presio handiena duen kostaldeko etorbidean eta osasun-zentroko aparkalekuan. Kamera horiek matrikulak irakurtzen dituzte eta Aparca360ren sistema zentralean kontsultatzen dute denbora errealean.
Fluxua erraza da: matrikula bat kale arautu batean sartzen denean, kamerak harrapatu egiten du, kontsulta APIra bidaltzen du eta 800 ms baino gutxiagoan erantzuna jasotzen du hiru datu hauekin: baimena duen, zer motatakoa den eta noiz arte den baliozkoa. Baimenik ez badu, timestamp eta kokapenarekin erregistratuta geratzen da, agenteak salaketa jar dezan, hala badagokio.
Herritarrentzako aplikazioa
Hedapenak Aparca360ren aplikazio mugikorra barne hartu zuen, bi fluxu nagusirekin:
- Zona urdina ordaintzea benetako minutuen arabera (ez ordu osoen arabera), berritze automatikoarekin eta saioa amaitzeko 10 minutu falta direnean jakinarazpenarekin.
- Matrikula bizilagun gisa lotzea, erroldarekiko egiaztapen automatikoarekin. Lotu ondoren, matrikula zerrenda berdean sartzen da, aurrez aurreko izapiderik gabe.
Bizilagun-alta izan zen gehien landu genuen fluxua. Lehen bertsioak NANa, ibilgailuaren fitxa teknikoa eta erroldatze-ziurtagiria igotzea eskatzen zuen. Marruskadura handiegia zen doako zerbitzu publiko baterako. Azken bertsioak argazkidun NANa baino ez du eskatzen, eta udal-erroldari API bidez kontsulta automatizatu bat egiteko baimena ematen du. Erroldatuentzat egiaztapena ia berehalakoa da.
Emaitzak sei hilabetera
Ondorengo datuak produkzioan sartu ondorengo seihileko osokoak dira:
| Adierazlea | Lehen | Ondoren |
|---|---|---|
| Zona kontrolatzeko batez besteko denbora | 4 h/egun | 40 min/egun |
| Bizilagunen kexak aparkalekuari buruz | ~30/hilabete | ~6/hilabete |
| Zona urdineko bilketa (urtaroaren arabera doitua) | oinarri-lerroa | +18% |
| Linean izapidetutako bizilagun-berritzeak | 0% | 94% |
| Bizilagun-alta izapidetzeko denbora | 3-5 egun | < 5 minutu |
Bezeroaren arreta gehien erakarri zuen datua ez zen bilketarena izan, bizilagunen kexena baizik. Kexa ohikoena —"ezin dut nire kalean aparkatu"— desagertu egin zen, ez softwareari esker, ANPR kameren efektu disuasioagatik baizik. Kontrola automatikoa eta etengabea dela denek dakitenean, noizbehinkako gidariek bizilagunentzat gordetako lekuak hartzeari uzten diote.
Berriro egingo bagenu zer aldatuko genukeen
Ondorengo hedapenetan dagoeneko aplikatu ditugun hiru ikasgai:
1. Hasierako auditoria da garrantzitsuena
Lehen bi asteak udalak baimenak errealitatean nola kudeatzen zituen mapatzen eman ziren, ez prozedura dokumentatuan nola kudeatzen zituztela esaten zuten aztertzen. Alde hori kritikoa da: prozedura teoria da; softwareak digitalizatu behar duena praktika da.
2. Udal-komunikazioa hedapenarekin batera
Udalak hartu zuen bere gain bizilagunei jakinaraztea: kartelak kale arautuetan, prentsa-oharra, informazio-saio irekia. Ez dirudi teknikoa, baina erabakigarria da: aplikazioak funtzionatzen du jendeak ezagutzen eta erabiltzen badu. 3. eta 4. asteetan hasi ginen, kartela kalean zegoenean.
3. Lehen hilabetea jarraipen intentsibokoa da
Lehen hilabetean Labraxeko tekniko bat esleitu genuen bezeroari urrunetik laguntzeko: gorabeheren asteroko berrikuspena, kameren konfigurazio-doikuntzak eta herritarren erabileraren jarraipena. Benetako hiru bug detektatu ziren (guztiak 48 ordu baino gutxiagoan konponduak), eta datu errealak daudenean bakarrik agertzen diren lau parametro operatibo doitu ziren.
Beste udalerri batzuetara esporta daiteke?
Bai, bi ñabardurarekin. Zerrenda zurien eredua eta erroldarekiko integrazioa zuzenean berrerabil daitezke. Udalerri batetik bestera aldatzen dena hau da:
- Baimenen katalogoa (udal bakoitzak bere berezitasunak ditu).
- Azpiegitura fisikoa (kamerak, makinak, konektibitatea).
- Ordainketa digitalari buruzko herritarren kultura, erabileraren erritmoan eragiten duena.
Harrezkero eredu hau beste hiru udalerritan errepikatu dugu, guztietan antzeko emaitzekin kontrol- eta herritarren gogobetetze-KPIetan. Batez besteko hedapen-epea bost astera murriztu da, dagoeneko baditugulako konfigurazio-txantiloiak eta baimenak mapatzeko esperientzia.
Zure udalak erronka bera badu —zona urdina, zona berdea eta baimen espezifikoak elkarrekin bizitzea—, eredua probatuta dago eta ezarpena azkarra da.
